Zadanie 31
Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: VII.4 — zróżnicowanie państw świata wg wskaźników rozwoju.
VII.8 — porównywanie struktury PKB.
Treść zadania
Zadanie 31. (0–2)
Na mapie kolorem czerwonym oznaczono trzy wybrane państwa Azji: Turcję (zachodnia część kontynentu), Indie (południowa część) oraz Japonię (wschodnia część kontynentu).
Na podstawie: www.naturalearthdata.com; www.cia.gov
Uszereguj państwa oznaczone na mapie kolorem czerwonym według podanych kryteriów. Wpisz we właściwe miejsca nazwy odpowiednich państw.
1. PKB na 1 mieszkańca w USD według parytetu siły nabywczej w 2023 roku
Wartość najniższa: .......... → .......... → Wartość najwyższa: ..........
2. Udział rolnictwa w % w strukturze PKB w 2023 roku
Udział najniższy: .......... → .......... → Udział najwyższy: ..........
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
1. PKB na 1 mieszkańca PPP 2023 (USD):
- Wartość najniższa: Indie (~8 800 USD PPP)
- Środek: Turcja (~37 000 USD PPP)
- Wartość najwyższa: Japonia (~52 000 USD PPP)
Kolejność: Indie → Turcja → Japonia
2. Udział rolnictwa w % w strukturze PKB 2023:
- Udział najniższy: Japonia (~1%)
- Środek: Turcja (~5-6%)
- Udział najwyższy: Indie (~18%)
Kolejność: Japonia → Turcja → Indie
Prawidłowość: Im wyższy poziom rozwoju (PKB), tym niższy udział rolnictwa w PKB (transformacja gospodarki w stronę usług).
Treść zadania (CKE)
Zadanie 31. (0–2)
Na mapie kolorem czerwonym oznaczono trzy wybrane państwa: Turcja, Indie, Japonia.
Uszereguj państwa oznaczone na mapie kolorem czerwonym według podanych kryteriów. Wpisz we właściwe miejsca nazwy odpowiednich państw.
1. PKB na 1 mieszkańca w USD według parytetu siły nabywczej w 2023 roku
| Wartość najniższa | → | Środek | → | Wartość najwyższa |
|---|---|---|---|---|
| Indie | Turcja | Japonia |
2. Udział rolnictwa w % w strukturze PKB w 2023 roku
| Udział najniższy | → | Środek | → | Udział najwyższy |
|---|---|---|---|---|
| Japonia | Turcja | Indie |
Co zrobić?
Klasyfikuj trzy kraje wg poziomu rozwoju:
- Japonia = kraj wysoko rozwinięty (high-tech, postindustrialny).
- Turcja = kraj średnio rozwinięty / wschodzący (industrializacja).
- Indie = kraj rozwijający się (dynamiczny wzrost, ale wciąż dużo biednych).
Kryterium 1: PKB/mieszkańca PPP 2023:
- Indie: ~8 800 USD PPP (najniższy)
- Turcja: ~37 000 USD PPP (środek)
- Japonia: ~52 000 USD PPP (najwyższy)
Kolejność rosnąca: Indie → Turcja → Japonia.
Kryterium 2: Udział rolnictwa w PKB 2023:
- Japonia: ~1% (kraj postindustrialny, usługi >70%)
- Turcja: ~5-6% (transformacja, mieszanka)
- Indie: ~18% (wciąż duża wieś, agrarne społeczeństwo)
Kolejność rosnąca: Japonia → Turcja → Indie.
Prawidłowość: odwrotna zależność PKB ↔ rolnictwo. Im wyższy poziom rozwoju, tym niższy udział rolnictwa w PKB (gospodarka się modernizuje, sektor III/usług rośnie).
Punktacja CKE
- 2 pkt — obie kolejności poprawne.
- 1 pkt — jedna kolejność poprawna.
Po co to umieć
Trzy fazy rozwoju gospodarczego Clarka-Fishera:
- Faza preindustrialna: rolnictwo dominuje (50-80% PKB), niski PKB/mieszk. Przykład: Etiopia, Somalia.
- Faza industrialna: przemysł rośnie, rolnictwo spada. Przykład: Indie, Wietnam, Brazylia.
- Faza postindustrialna: usługi >60% PKB. Przykład: Japonia, Niemcy, USA.
Każdy kraj przechodzi tę transformację strukturalną. Polska — w fazie postindustrialnej (rolnictwo ~3%, usługi ~67%).
Podobne zadania
kraje rozwijające się, PKB poniżej 2500 USD, Afganistan, Madagaskar, Somalia, DR Konga
Zadanie 17 (2 pkt)
### Zadanie 17. (0–2) Na mapie kolorem czerwonym oznaczono wybrane kraje — Afganistan, Arabię Saudyjską, Chile, Demokratyczną Republikę Konga, Madagaskar, Namibię i Somalię — wśród których cztery charakteryzowały się w 2022 roku wartością PKB na osobę (według parytetu siły nabywczej) poniżej 2500 USD. Na podstawie: www.cia.gov **Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz nazwę kraju o wartości PKB na osobę poniżej 2500 USD, wybranego spośród oznaczonych kolorem czerwonym na mapie.** | Opis kraju | Nazwa kraju | |---|---| | Warunki do życia w tym kraju, położonym na kontynencie azjatyckim, są uznawane za jedne z najtrudniejszych na świecie z powodu suchego klimatu. Do klęsk głodu przyczyniają się też również płaci szarańczy i wojna domowa, a niestabilna sytuacja polityczna zwiększa zagrożenie pracujących ratowników. | .......... | | Do ubóstwa ludności w tym kraju, położonym poza kontynentem afrykańskim, przyczyniła się długotrwała wojna. Sytuację wewnętrzną nie sprzyja gospodarce. W strukturze PKB udział tego kraju ma wysoki rolnictwo nastawione na produkcję — ze względu na warunki przyrodnicze i wpływ islamu — na chów kóz i owiec. | .......... | | W tym kraju, przez który przebiega jeden ze zwrotników, uprawia się m.in. ryż, trzcinę cukrową, kawowiec i waniliię. Ubóstwo ludności przyczynia się do gospodarowania szkodzącego środowisku naturalnemu – skutkującego zmniejszeniem bioróżnorodności, np. szybkim wylesianiem kraju i wyginięciem gleb. | .......... |
gęstość zaludnienia Afryki, Algieria, Nigeria, RPA
Zadanie 22 (2 pkt)
### Zadanie 22. (0–2) Na mapie przedstawiono gęstość zaludnienia i wybrane miasta Afryki. Legenda: liczba mieszkańców na 1 km² — powyżej 200, 100–200, 50–100, 10–50, 1–10, poniżej 1; obszary niezamieszkane; miasta. Na podstawie: *Atlas geograficzny*, Warszawa 2020. Literami A–D oznaczono opisy odnoszące się do gęstości zaludnienia w wybranych krajach Afryki: **A.** Do dużej gęstości zaludnienia na wybrzeżu tego kraju przyczyniają się obecność delty rzeki i bogate złoża ropy naftowej. **B.** Ograniczeniem dla gęstości zaludnienia na południe od stolicy kraju jest występowanie gór i obszarów pustynnych. **C.** Do dużej gęstości zaludnienia na tym obszarze przyczynia się obecność jednego z największych jezior Afryki. **D.** Zasoby złóż surowców mineralnych, takich jak węgiel kamienny, złoto, diamenty i rudy metali, przyczyniają się do dużej gęstości zaludnienia w rejonach ich wydobycia. **Uzupełnij tabelę. Wpisz obok nazwy każdego z krajów literę, którą oznaczono właściwy opis wybrany z podanych.** | Kraj | Opis (wpisz literę) | |---|---| | Algieria | .......... | | Nigeria | .......... | | Republika Południowej Afryki | .......... |
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „PKB i udział rolnictwa w PKB, Turcja, Indie, Japonia" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl