Zadanie 28
Matura z matematyki, maj 2024, poziom podstawowy
Wymaganie: XII.2 — obliczanie średniej arytmetycznej.
Treść zadania
Źródło: arkusz CKE MMAP-P0-100. Otwórz oryginalny PDF
Trik — średnia nie zmienia się przy proporcjonalnym powieleniu
Średnia arytmetyczna to suma podzielona przez liczbę elementów. Jeśli każdy element zostanie powtórzony tę samą liczbę razy, to:
- suma rośnie tę samą liczbę razy
- liczba elementów rośnie tę samą liczbę razy
- iloraz (czyli średnia) się nie zmienia
To intuicja. Sprawdzimy formalnie.
Zapisz średnią z .
Stąd:
Oblicz średnią z .
Czyli ta sama formuła co przed chwilą! Wynik:
Odpowiedź: A — średnia jest nadal równa .
Odpowiedź D () — wybiera ten, kto myśli „dwa razy więcej liczb = dwa razy większa średnia”. Niepoprawne. Suma rzeczywiście rośnie dwukrotnie, ale mianownik (liczba elementów) też rośnie dwukrotnie — efekty się znoszą.
Odpowiedź C () — odwrotny błąd: „dwa razy więcej liczb = dwa razy mniejsza średnia”. Też nieprawda — tylko gdy dorzucalibyśmy zera lub liczby równe średniej, ale tu dodajemy te same liczby co już są.
Odpowiedź B () — strzał arytmetyczny, brak rzeczywistego rozwiązania.
Klucz pamięciowy
Powielenie każdego elementu tą samą liczbą razy → średnia bez zmian.
Dodawanie/odejmowanie stałej do każdego elementu → średnia zmienia się o tę stałą.
Pomnożenie każdego elementu przez stałą → średnia mnoży się przez tę stałą.
Te trzy reguły pokrywają 80% pytań o średnią na maturze. Sprawdź zawsze, czy operacja jest jednostajna na wszystkich elementach — wtedy zachodzą.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „statystyka, średnia arytmetyczna" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl